De plaats van artificiële intelligentie (AI) in ons dagelijkse leven wordt steeds groter en ook bij overheidsorganisaties is dat niet anders. Om een ethisch en transparant gebruik van deze technologie mét respect voor de fundamentele rechten te garanderen, werd op 11 mei 2025 een charter voor verantwoord AI-gebruik binnen overheidsorganisaties ondertekend.
Inhoudstafel
Het charter wordt gedragen door de minister van Modernisering van de Overheid en de drie Colleges van Voorzitters van de overheidsdiensten en krijgt de steun van veertig federale organisaties. De ondertekening van charter is dan ook een belangrijke stap in de richting van een voorbeeldige digitale governance.
Waarom een charter?
Dit charter bepaalt de basisbeginselen waartoe de federale overheidsorganisaties zich verbinden wanneer zij AI gebruiken. Elk gebruik van AI verloopt met respect voor de democratische waarden, of het nu ingezet wordt voor het onderbouwen van overheidsbeslissingen of om rechtstreeks met de burgers te interageren.
Het charter steunt op fundamentele principes en legt concrete verbintenissen vast:
- menselijke interactie: er moet altijd een mogelijkheid zijn om te spreken met een medewerker, in plaats van met een AI-systeem
- transparantie: gebruikers moeten weten wanneer AI wordt gebruikt
- menselijke controle: menselijk toezicht is nodig voor AI-systemen met een hoog risico
- beroep: de burger heeft het recht om een beslissing die werd genomen door AI of waarbij AI hielp, te betwisten
- kwaliteit en data governance: er zijn vereisten inzake kwaliteit van de data en de governance
- voorafgaande evaluatie en beperking van de risico’s bij gebruik van AI (inclusief voor oplossingen van derden)
- duurzaamheid en milieu-impact: de energetische voetafdruk en de energieconsumptie van AI moet in rekening genomen worden
- permanente opleiding: het overheidspersoneel moet up-to-date blijven over AI-technologieën via opleidingen.
Burgers centraal
Het charter, een initiatief van het AI4Belgium Ethics and Law Comité, is het resultaat van een gezamenlijke inspanning: zowel experten als verschillende overheidsorganisaties hadden hun inbreng. Dit charter ligt in de lijn van het Europese wettelijke kader, met name de Europese Regelgeving betreffende AI (AI Act), en van de GDPR. Het symboliseert ook het engagement van de Belgische overheidsdiensten om een voorbeeld te blijven op digitaal vlak, door mensen centraal te stellen bij elke innovatie.
